Bekkenfysiotherapie

Wat is bekkenfysiotherapie?

Bekkenfysiotherapie richt zich op preventieve en curatieve zorg binnen het gehele buik-, bekken- en lage ruggebied bij vrouwen, mannen, kinderen en ouderen. Het bekken, de gewrichtsbanden, de bekkenbodem en de bekkenorganen beïnvloeden elkaar wederzijds.

Een klacht in het bekken kan leiden tot een functiestoornis in de bekkenbodem en omgekeerd.   Omdat er sprake kan zijn van deze samenhang, is specifieke kennis en diagnostiek van beide van groot belang.Hetzelfde geldt voor de samenhang tussen orgaanfunctiestoornissen (blaas-, darm- en seksuele functiestoornissen) en functiestoornissen van de bekkenbodem en de daarmee samenwerkende spiersystemen. Bekkenfysiotherapeuten kunnen een specifiek oordeel geven over de problemen van de patïent en de klachten diagnosticeren en behandelen.De bekkenbodem is een spierlaag onder in het bekken en heeft drie functies:

  • dragen van de buikorganen
  • openen en sluiten van de bekkenuitgang
  • bijdragen aan de stabiliteit van het bekken

De samenwerkende spieren rondom het bekken en in de lendestreek (het spierkorset) hebben een belangrijke stabiliserende rol voor het bekken en onderrug en daardoor een belangrijke functie in het dagelijks bewegen. De bekkenbodemspieren en het spierkorset kunnen te zwak of te gespannen zijn, of niet op juiste moment functioneren. Hierdoor kunnen stoornissen optreden. Bekkenbodemspieren en het spierkorset zijn aan te spannen en te ontspannen, maar veel mensen zijn zich hiervan niet bewust, voelen de functie niet en hebben er geen bewuste controle over. Soms ontstaan klachten door onwetendheid en een verkeerde manier van plassen of ontlasten, soms na meerdere blaasontstekingen of na een buik- of prostaatoperatie.

Ook bij kinderen kunnen al op jonge leeftijd klachten worden gezien door verkeerd gebruik van bekkenbodemspieren, soms veroorzaakt door een niet-optimale zindelijkheidstraining. Hoewel minder algemeen bekend, komen ook bij mannen problemen voor die samenhangen met een niet-optimale bekkenbodemfunctie. Bij gezonde zwangeren heeft de fysiotherapeutische begeleiding vooral een preventieve functie, namelijk het voorkomen van bekkenpijn en bekkenbodemproblemen. Door de bekkenbodemspieren en de spieren die daarmee samenwerken bewust te leren gebruiken en houding en beweging op de juiste manier aan te leren, kunnen veel klachten worden voorkomen. 

Wat doet een bekkenfysiotherapeut?

  • De bekkenfysiotherapeut houdt zich bezig met preventie en met voorlichten, coachen, begeleiden en behandelen bij onderstaande klachten:
  • ongewild verlies van urine en/of ontlasting;
  • niet te onderdrukken aandrang om te plassen en/of te ontlasten,
  • veel te vaak plassen;
  • moeizaam kwijtkunnen van ontlasting;
  • gevolgen van verzakkingen van blaas, baarmoeder of darmen;
  • pijnklachten in de onderbuik, rond de anus of de geslachtsdelen;
  • seksuele problematiek,gerelateerd aan functiestoornissen van de bekkenbodem;
  • voor en na operaties in de onderbuik (gynaecologische, urologische en colorectale operaties);
  • bekkenpijn en lage rugklachten in de periode rond zwangerschap en bevalling;
  • bij gezonde zwangeren is de begeleiding met name gericht op preventie van bekkenpijn en bekkenbodemdysfuncties;
  • bekkenpijn en lage rugklachten door andere oorzaken dan zwangerschap of bevalling.   

Specifieke vaardigheden en verrichtingen van de bekkenfysiotherapeut

  • geeft voorlichting over en behandeling bij bekkenbodemproblematiek en bekkenpijn;
  • de bekkenfysiotherapeut helpt bij het leren herkennen en trainen van de spieren van het bekken, van de bekkenbodem en de spiergroepen waarmee de bekkenbodem in het dagelijks functioneren mee samenwerkt;
  • bekkenfysiotherapeuten zijn geschoold in het uitvoeren van een inwendig onderzoek van de bekkenbodemspieren. De meerwaarde hiervan bestaat uit een vollediger diagnostiek en het kunnen geven van optimale feedback aan de patient over het uitvoeren van de gevraagde ontspanning of samentrekking van de bekkenbodemspieren.
  • de bekkenfysiotherapeut kan daarbij gebruik maken van apparatuur voor elektrostimulatie en myofeedback of van hulpmiddelen zoals de rectale trainingsballon. Deze middelen worden met name gebruikt om spiergroepen of functies, die voor de patiënt onbekend zijn, te leren herkennen en gebruiken;
  • de bekkenfysiotherapeut herstelt de in samenhang met de klacht verminderde fitheid (conditie) en geeft ADL-adviezen;
  • de bekkenfysiotherapeut adviseert en helpt bij het herwinnen van de controle over vulling en evacuatie van blaas en rectum ( bijvoorbeeld blaastraining);
  • de bekkenfysiotherapeut geeft indien nodig advies over ondersteunende hulpmiddelen zoals een bekkenband.
  • nieuwe behandeltechniek van stuitpijn volgens de NIMOC methode. NIMOC  is de afkorting van Non-Invasive Mobilization of the Coccyx. Dit is een uitwendige behandeling om het stuitje recht te zetten, door een milde beweging. Deze mobilisatie wordt in zit uitgevoerd en is bijna nooit pijnlijk of belastend voor de patiënt. 

Hoe vindt verwijzing plaats?

Patiënten die in aanmerking komen voor bekkenfysiotherapie worden verwezen door huisartsen, medisch specialisten (met name urologen, gynaecologen, gastro-enterologen, colorectaal chirurgen, proctologen, arts/seksuologen, kinderartsen, internisten), psychologen / seksuologen of op voorstel van verloskundigen of incontinentieverpleegkundigen.

Om te bepalen of er een indicatie is voor bekkenfysiotherapeutische behandeling, kan een verwijzer gebruik maken van het fysiotherapeutisch consult. In dat geval wordt de patiënt verwezen met een vraagstelling voor een consult. Deze vraagstelling is bedoeld voor anamnese en onderzoek door de fysiotherapeut en wordt beantwoord door een verslag aan de verwijzer. In dit verslag worden de resultaten van het fysiotherapeutisch onderzoek van de patiënt benoemd, waaronder een analyse van het houdings- en bewegingsapparaat i.s.m. het dagelijks functioneren van de cliïent, een analyse van de bekkenbodemfunctie, een analyse over beperkende factoren zoals pijngedrag en een advies over mogelijke fysiotherapie of andere opties. De beslissing over het verdere beleid ligt bij de verwijzer. In het kader van de directe toegankelijkheid kunt u ook zonder verwijzing van een arts bij de bekkenfysiotherapeut terecht. Er wordt gestart met een screening van uw klacht waarna aanvullend onderzoek kan plaatsvinden. In overleg met u wordt het behandelplan opgesteld.

Multidisciplinaire benadering

De bekkenfysiotherapeut is opgeleid tot en staat open voor het optimaal functioneren in nauwe samenwerking met andere disciplines. Kijk voor meer informatie op www.nvfb.nl 

Afspraak maken

U kunt gebruik maken van ons formulier om een afspraak met ons te maken. Vul al uw gegevens in en wij zorgen dat we zo snel mogelijk een afspraak met u maken.

Maak een afspraak